Vatandaşlık Maaşı Geliyor: Dar Gelirli Aileler İçin Tarih Netleşti

GETAD Sistemiyle Sosyal Yardımlarda Yeni Dönem

Dar gelirli yurttaşların uzun süredir beklediği Vatandaşlık Maaşı uygulamasında somut adımlar atılmaya başlandı. Hükümetin sosyal yardım politikalarında köklü bir değişim olarak tanımlanan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD), yoksulluk sınırının altında kalan hanelerin gelirini belirli bir seviyeye tamamlamayı hedefliyor. Sistemle birlikte, sosyal yardımların dağınık yapısının sadeleştirilmesi ve daha adil bir destek mekanizmasının kurulması amaçlanıyor.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından yapılan açıklamalara göre GETAD, klasik sosyal yardım anlayışından farklı olarak geçici destek yerine sürdürülebilir bir gelir güvenliği modeli sunacak. Bu yönüyle sistem, dar gelirli ailelerin ekonomik dalgalanmalara karşı daha dirençli hale gelmesini hedefliyor.

Uygulama 2026’da Pilot İllerle Başlayacak

Yetkililerden edinilen bilgilere göre Vatandaşlık Maaşı uygulaması, 2026 yılında belirlenecek pilot illerde hayata geçirilecek. Bu süreçte sistemin işleyişi, bütçeye etkisi ve haneler üzerindeki sosyal sonuçları detaylı şekilde analiz edilecek. Pilot uygulamanın ardından elde edilecek veriler doğrultusunda gerekli düzenlemeler yapılacak.

Planlamaya göre, pilot sürecin başarılı olması halinde GETAD sistemi 2027 yılı itibarıyla Türkiye genelinde uygulanmaya başlanacak. Böylece milyonlarca dar gelirli hanenin düzenli ve öngörülebilir bir gelir desteğine kavuşması hedefleniyor.

Vatandaşlık Maaşı Nasıl Hesaplanacak?

Vatandaşlık Maaşı modeli, “gelir tamamlama” esasına dayanıyor. Devlet tarafından belirlenecek olan bir “eşik gelir” seviyesi bulunacak ve her hanenin aylık toplam geliri bu eşik ile karşılaştırılacak. Hane gelirinin bu tutarın altında kalması durumunda, aradaki fark doğrudan devlet tarafından karşılanacak.

Örnek bir hesaplamaya göre, eşik gelirin 20.000 TL olarak belirlendiği bir senaryoda, aylık hane geliri 16.000 TL olan bir aileye 4.000 TL Vatandaşlık Maaşı ödemesi yapılacak. Bu yöntemle hiçbir hanenin asgari geçim standardının altında kalmaması amaçlanıyor.

Kimler Vatandaşlık Maaşından Yararlanabilecek?

Vatandaşlık Maaşı’ndan yararlanabilmenin temel şartı, hane halkı toplam gelirinin yoksulluk sınırının veya belirlenecek asgari geçim tutarının altında olması olacak. Değerlendirmeler birey bazında değil, hane bazında yapılacak. Böylece evde yaşayan tüm bireylerin gelir ve mülkiyet durumu birlikte ele alınacak.

Yetkililer, sistemin özellikle çalışan yoksullar, tek ebeveynli aileler, düzensiz gelire sahip haneler ve sosyal yardımlarla geçimini sürdürmeye çalışan vatandaşları kapsayacak şekilde tasarlandığını vurguluyor.

Başvurular e-Devlet Üzerinden Alınacak

Vatandaşlık Maaşı için başvurular dijital ortamda e-Devlet Kapısı üzerinden yapılabilecek. Başvuru sürecinde hanenin toplam geliri, taşınır ve taşınmaz varlıkları ile mali durumu detaylı şekilde incelenecek. Gelir tespitinde farklı kamu kurumlarının verileri entegre şekilde kullanılacak.

Ödemeler şahıslara değil, hane bazında yapılacak ve evin toplam bütçesi belirlenen asgari düzeye çekilecek. Böylece sosyal yardımların hedefe daha doğru ulaşması ve kaynakların etkin kullanılması sağlanacak.

Kalıcı Gelir Güvencesi

GETAD ve Vatandaşlık Maaşı modeliyle hükümet, dar gelirli aileler için geçici yardımlar yerine kalıcı bir gelir güvenliği oluşturmayı hedefliyor. Uzmanlara göre sistem, yoksullukla mücadelede yeni bir eşik anlamına gelirken, sosyal devlet anlayışının da daha kurumsal bir yapıya kavuşmasını sağlayacak.

Pilot uygulamanın sonuçları ve bütçe dengeleri, sistemin nihai kapsamını belirleyecek en önemli unsurlar arasında yer alıyor. Dar gelirli aileler ise 2026 yılında başlayacak süreci yakından takip ediyor.